Lượt xem: 71,095
Founder là người khởi xướng ý tưởng và đặt nền móng thành lập doanh nghiệp, còn Co-founder là người cùng góp vốn, công sức với founder từ giai đoạn đầu. Bài viết giải thích hai vai trò này và các bước để trở thành một founder. Bên cạnh định nghĩa, CareerViet làm rõ thêm founder được ghi nhận thế nào theo Luật Doanh nghiệp 2020, khác giám đốc điều hành và chủ sở hữu ở đâu.
Founder và co-founder là hai vai trò sáng lập trong một doanh nghiệp
Founder (nhà sáng lập) là người khởi xướng ý tưởng, đặt nền móng thiết lập doanh nghiệp và chịu trách nhiệm tối cao cho các định hướng chiến lược. Bên cạnh đó, Founder còn là người chịu trách nhiệm cho những quyết định, rủi ro liên quan đến việc quản lý hoạt động của công ty/doanh nghiệp.
Co-founder (nhà đồng sáng lập) là cá nhân cùng góp vốn, công sức và chia sẻ trách nhiệm vận hành doanh nghiệp với Founder ngay từ giai đoạn đầu. Danh xưng Founder thường dành cho người khởi xướng ý tưởng, còn việc mỗi người giữ danh xưng nào do các nhà sáng lập tự thỏa thuận, không phụ thuộc vào việc ai góp vốn nhiều nhất.
Luật Doanh nghiệp 2020 không sử dụng chức danh “founder”. Tùy loại hình, người sáng lập là cổ đông sáng lập trong công ty cổ phần, thành viên hoặc chủ sở hữu trong công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc chủ doanh nghiệp tư nhân. Chính tư cách pháp lý này, cùng với tỉ lệ vốn góp, là cơ sở xác định quyền và nghĩa vụ của founder.
Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 định nghĩa người thành lập doanh nghiệp là cá nhân, tổ chức thành lập hoặc góp vốn để thành lập doanh nghiệp. Với công ty cổ phần, cổ đông sáng lập là cổ đông sở hữu ít nhất 1 cổ phần phổ thông và được ghi tên trong danh sách cổ đông sáng lập.
Tên gọi pháp lý của người sáng lập theo từng loại hình doanh nghiệp và 3 quy định riêng với cổ đông sáng lập
Nhóm cổ đông sáng lập còn chịu 3 quy định riêng tại Điều 120 Luật Doanh nghiệp 2020:
Các quy định trên gắn với tư cách cổ đông sáng lập được ghi trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, không gắn với danh xưng founder trên danh thiếp. Vì vậy, người muốn khởi nghiệp cần hiểu rõ từng loại hình doanh nghiệp trước khi quyết định cách góp vốn cùng các nhà đồng sáng lập.
Để phân biệt giữa Founder và Co-founder, bạn đọc cần nắm rõ 2 nhóm thông tin về điểm giống và điểm khác sau đây:
Bảng dưới đây so sánh chi tiết 2 vai trò theo 3 tiêu chí cốt lõi:
| Các tiêu chí | Founder | Co-founder |
|---|---|---|
| Tính trách nhiệm | Chịu trách nhiệm chính thức. Giúp công ty tăng lợi nhuận, tăng tính ổn định và phát triển | Cùng chịu trách nhiệm trong phạm vi phần vốn góp và mảng công việc được phân công |
| Quyền quyết định | Có quyền quyết định các việc quan trọng của tổ chức | Cùng tham gia quyết định các việc quan trọng theo tỷ lệ sở hữu và thỏa thuận giữa các nhà sáng lập |
| Công việc chính | Đưa ra ý tưởng, hoạch định chiến lược. Quyết định hướng đi và hoạt động của doanh nghiệp. Đại diện kêu gọi vốn đầu tư cho tổ chức | Phụ trách một mảng chuyên môn như sản phẩm, công nghệ, tài chính hoặc kinh doanh. Hợp tác với các Founder để điều phối hoạt động của tổ chức |
3 tiêu chí trên cho thấy co-founder không phải vị trí phụ tá của founder. Hai vai trò khác nhau chủ yếu ở mảng công việc mỗi người phụ trách, còn trách nhiệm và quyền quyết định của cả hai đều gắn với phần vốn sở hữu. Dù giữ vai trò nào, nhà sáng lập cũng cần một số tố chất chung để đưa doanh nghiệp vượt qua giai đoạn đầu.
Founder khởi xướng ý tưởng và định hướng chiến lược, co-founder phụ trách một mảng và cùng ra quyết định
Xem thêm: Co founder là gì? Tìm hiểu sự khác nhau giữa Founder và Co founder
Founder không chỉ là một chức danh mà còn là vị trí không dễ đạt được. Để trở thành một Founder thành công, bạn cần chủ động rèn luyện 6 tố chất sau:
Sáu tố chất giúp founder vượt qua giai đoạn đầu khởi nghiệp
Điều tiên quyết trong mọi tố chất chính là sự đam mê, nhiệt huyết trong một lĩnh vực cụ thể nào đó. Bởi chính đam mê tạo động lực thôi thúc bạn không ngừng học hỏi và kích thích mong muốn được trải nghiệm. Trong từng giai đoạn theo đuổi đam mê, kiến thức về quản trị kinh doanh, kiến thức marketing và các kỹ năng liên quan được trau dồi liên tục. Điều này giúp các Founder tương lai thực hiện ý tưởng của mình bằng cả tâm huyết, sự kiên trì, dù việc đó phức tạp và khó thực hiện.
Việc nắm bắt thời cơ được ví như một “bản năng thiên phú” của những người có tố chất để làm Founder. Họ không chỉ nắm bắt cơ hội kịp thời mà còn quyết đoán trong từng công việc, giúp họ chuẩn bị tinh thần vững vàng để đối diện với khó khăn và thử thách.
Tâm lý vững vàng, làm chủ được cảm xúc của bản thân và sự tự tin là chìa khóa giúp Founder mở cánh cửa thành công. Môi trường kinh doanh luôn có sự cạnh tranh khốc liệt, nhất là ở giai đoạn khởi nghiệp. Họ sẽ phải trải qua nhiều khó khăn trước khi doanh nghiệp đi vào ổn định. Vì vậy, Founder cần có sự tự tin để điều hành doanh nghiệp một cách vững vàng.
Sự linh hoạt giúp Founder thích ứng kịp thời trước biến động của thị trường thông qua việc nhạy bén đánh giá thực tế và chủ động điều chỉnh chiến lược. Trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh chóng, năng lực này càng cần thiết. Nếu thiếu đi sự linh hoạt, Founder rất dễ rơi vào thế bị động và thất bại khi đối mặt với những biến cố bất ngờ.
Khi biết cách quan sát, Founder nhìn được bức tranh toàn cảnh về những vấn đề đang diễn ra trong xã hội, từ đó nắm bắt được những nhu cầu còn thiếu của con người. Nhờ vậy, các nhà sáng lập dễ nảy ra ý tưởng cho sản phẩm mới, hoạch định những chiến lược đúng đắn nhằm đáp ứng được nhu cầu thị trường và giúp doanh nghiệp tăng doanh thu.
Để trở thành một Founder uy tín và giúp công ty tăng thêm độ nhận diện thương hiệu, Founder cần chủ động mở rộng các mối quan hệ. Họ cần là người yêu thích giao lưu và học hỏi. Trong những buổi gặp gỡ với các đối tác, họ có thể là người nảy sinh những ý tưởng mới hoặc tìm thấy sự tương đồng giữa các ý tưởng để gắn kết chúng lại với nhau.
Những người có cùng định hướng thường dễ gắn kết với nhau và có thể trở thành người hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp về sau. Mối quan hệ này càng bền chặt, bước tiến của doanh nghiệp càng được thúc đẩy.
Bên cạnh 6 tố chất trên, founder cần 4 kỹ năng mềm để biến ý tưởng thành một doanh nghiệp có thể vận hành được. Đó là kỹ năng trình bày ý tưởng gọi vốn, kỹ năng đàm phán, kỹ năng tuyển chọn người cho các vị trí chủ chốt và kỹ năng sắp xếp thứ tự ưu tiên.
Bốn kỹ năng mềm gắn với công việc hằng ngày của founder trong giai đoạn đầu
Dưới đây là 4 kỹ năng mềm gắn trực tiếp với công việc hằng ngày của founder trong giai đoạn đầu:
4 kỹ năng mềm trên khác tố chất ở chỗ chúng có thể rèn luyện qua thực hành. Kỹ năng trình bày ý tưởng gọi vốn là kỹ năng tạo lợi thế nhanh nhất, bởi người mới có thể luyện ngay tại các cuộc thi khởi nghiệp, nơi mỗi đội phải trình bày trước ban giám khảo. Bên cạnh kỹ năng mềm, founder cũng cần nền tảng đọc báo cáo tài chính và hiểu quy định pháp lý về doanh nghiệp để chủ động trong các quyết định về tiền và cổ phần.
Để trở thành một founder, bạn cần chủ động tích lũy kinh nghiệm quản trị thực tế và rèn luyện bản lĩnh qua 4 bước nền tảng sau:
Bốn bước giúp người mới bắt đầu con đường trở thành founder
Trải nghiệm làm việc hoặc thực tập tại các công ty khởi nghiệp giúp bạn tiếp cận thực tế quy trình vận hành linh hoạt và tích lũy bài học quản trị khủng hoảng trực tiếp từ các Founder đi trước. Bạn có thể học cách các doanh nhân xử lý vấn đề qua từng giai đoạn thăng trầm của doanh nghiệp, một bài học thực tế khó tìm thấy trong sách vở.
Khi làm việc cùng Founder, bạn được tiếp xúc với cơ hội và thách thức của vị trí này, từ đó có điều kiện đảm nhận một số vai trò thực tế của nhà sáng lập.
Để tìm những doanh nghiệp như vậy, người muốn trải nghiệm môi trường khởi nghiệp có thể lọc tin tuyển dụng trên CareerViet theo khu vực làm việc, chẳng hạn việc làm TPHCM, việc làm Bình Dương cũ hoặc việc làm Đồng Nai ở khu vực phía Nam. Ứng viên ở miền Trung và miền Tây có thể tìm theo việc làm Đà Nẵng hoặc việc làm Cần Thơ. Phần giới thiệu công ty trong tin tuyển dụng thường ghi quy mô công ty và lĩnh vực hoạt động, giúp ứng viên nhận ra doanh nghiệp nào đang ở giai đoạn khởi nghiệp.
Kết nối với cố vấn giàu kinh nghiệm là bước chuẩn bị chiến lược giúp Founder nhanh chóng định hình năng lực điều hành. Mạng lưới cố vấn tiềm năng bao gồm các nhà sáng lập lâu năm, giảng viên chuyên ngành khởi nghiệp hoặc các quản lý cấp cao có kinh nghiệm thực tế. Họ không chỉ chia sẻ kiến thức quản trị mà còn đồng hành giải quyết các thách thức trong từng giai đoạn phát triển của doanh nghiệp. Khi tìm mentor, bạn nên cho họ thấy mình thật sự muốn học hỏi, có sự kiên trì và nhẫn nại trên con đường cùng phát triển.
Tham gia các lớp học và sự kiện hay những cuộc thi khởi nghiệp là cách hiệu quả để xây dựng mạng lưới với những người cùng chí hướng. Tại các lớp học, sự kiện và cuộc thi này, bạn nên ưu tiên những cuộc trò chuyện có chiều sâu với từng người, thay vì cố gắng làm quen với thật nhiều người.
Để nắm bắt xu hướng thị trường và nhu cầu của người dùng, bạn nên thường xuyên theo dõi tin tức và các chương trình về startup để hiểu rõ hơn bức tranh toàn cảnh của ngành kinh doanh. Qua đó, bạn biết các công ty khác đang làm gì, làm cơ sở để hoạch định dự án trong tương lai. Bạn cũng có thể phát hiện những cơ hội tiềm ẩn trong các tin tức và chương trình đã xem.
Khi đã có nhà đồng sáng lập, các nhà sáng lập nên thống nhất bằng văn bản 4 nội dung trước khi đăng ký doanh nghiệp, gồm tỷ lệ cổ phần, cơ chế nhận dần cổ phần, phân chia vai trò và cách xử lý khi một người rời đi. Văn bản này giúp hạn chế tranh chấp khi doanh nghiệp bắt đầu có giá trị.
Các nhà sáng lập có thể dùng 4 nội dung dưới đây làm khung cho bản thỏa thuận:
Luật Doanh nghiệp 2020 không có điều khoản riêng về cơ chế nhận dần cổ phần, nên nội dung này cùng cách xử lý khi một người rời đi cần được ghi trong thỏa thuận giữa các cổ đông hoặc trong Điều lệ công ty. Nhóm sáng lập có thể nhờ luật sư doanh nghiệp rà soát bản thỏa thuận trước khi ký để các điều khoản có giá trị thực thi khi xảy ra tranh chấp.
Khi đã trở thành một Founder, công việc và trách nhiệm bạn sẽ đảm nhận gồm 2 nhóm sau:
2 nhóm trên cho thấy founder vừa định hướng doanh nghiệp vừa chịu trách nhiệm cuối cùng về kết quả kinh doanh. Phạm vi công việc cụ thể còn thay đổi theo quy mô và giai đoạn phát triển của doanh nghiệp.
Công việc của founder dần dịch chuyển từ việc trực tiếp thực hiện sang việc xây dựng đội ngũ đảm nhận. Ở giai đoạn đầu, founder phụ trách sản phẩm và bán hàng. Khi doanh nghiệp lớn lên, founder tuyển đội ngũ quản lý để chuyển giao việc điều hành, rồi tập trung vào chiến lược và quan hệ với các cổ đông.
Sự dịch chuyển đó thường diễn ra qua 3 giai đoạn dưới đây:
Cách phân chia theo giai đoạn này giải thích vì sao founder không nhất thiết giữ vị trí CEO trong suốt quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp cần một người điều hành chuyên nghiệp hơn, việc tách 2 vai trò là bước chuyển bình thường.
Công việc của founder chuyển từ làm sản phẩm sang xây dựng đội ngũ qua 3 giai đoạn
Dưới đây là giải đáp nhanh các thắc mắc phổ biến về vai trò của Founder, bao gồm sự khác biệt so với CEO và Owner, chế độ lương thưởng, cũng như lý do Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế nhà sáng lập.
Founder và owner không đồng nghĩa. Founder là người sáng lập doanh nghiệp, còn owner (chủ sở hữu) là người đang nắm quyền sở hữu doanh nghiệp. Founder có thể không còn là owner nếu đã chuyển nhượng hết phần vốn góp. Ngược lại, nhà đầu tư mua lại doanh nghiệp trở thành owner dù không tham gia sáng lập.
CEO là người điều hành công việc kinh doanh hằng ngày, còn founder gắn với quyền sở hữu doanh nghiệp ngay từ những ngày đầu. Trong công ty cổ phần, CEO tương ứng với chức danh Giám đốc hoặc Tổng giám đốc (theo Điều 162 Luật Doanh nghiệp 2020). CEO có thể là chính founder hoặc là người được thuê từ bên ngoài.
CEO thường điều phối các giám đốc chức năng phụ trách kinh doanh, tài chính và sản xuất. Ứng viên muốn đi theo hướng điều hành chuyên nghiệp có thể tham khảo các tin tuyển dụng giám đốc kinh doanh hoặc việc làm giám đốc sản xuất trên CareerViet. Ở doanh nghiệp sản xuất có nhà máy riêng, ứng viên có thể tìm thêm vị trí giám đốc nhà máy để tích lũy kinh nghiệm điều hành.
Không có định lượng thời gian cụ thể để tìm được một Co-founder phù hợp. Thay vào đó, bạn nên xác định Co-founder phù hợp dựa trên 4 yếu tố sau:
Một nhà đồng sáng lập không phù hợp sẽ rất khó thay thế khi đã sở hữu cổ phần, vì vậy 4 yếu tố trên quan trọng hơn tốc độ tìm người. Các nhà sáng lập có thể cùng thực hiện thử một dự án nhỏ để kiểm chứng cách phối hợp trước khi chính thức chia cổ phần.
Có. Founder nhận lương khi giữ chức Giám đốc, Tổng giám đốc hoặc làm việc trong doanh nghiệp theo hợp đồng lao động. Nếu founder là thành viên Hội đồng quản trị của công ty cổ phần, khoản nhận được được xem là thù lao và thưởng thay cho lương (theo Điều 163 Luật Doanh nghiệp 2020).
Ngoài lương, founder còn nhận phần lợi nhuận tương ứng với vốn sở hữu khi doanh nghiệp có lãi và quyết định phân chia. Phần này gọi là cổ tức trong công ty cổ phần và là lợi nhuận được chia trong công ty trách nhiệm hữu hạn.
Không. AI hỗ trợ founder trong nghiên cứu thị trường, soạn kế hoạch kinh doanh hoặc tự động hóa chăm sóc khách hàng, giúp nhóm sáng lập nhỏ làm được nhiều việc hơn. Tuy nhiên, quyết định về hướng đi của doanh nghiệp, tư cách cổ đông sáng lập và trách nhiệm đối với nhà đầu tư vẫn thuộc về nhà sáng lập.
Qua bài viết, hy vọng bạn đã nắm được founder là gì, điểm khác với co-founder, CEO và chủ sở hữu, cùng những bước để trở thành nhà sáng lập. CareerViet cập nhật các tin tuyển dụng quản lý và tin từ doanh nghiệp khởi nghiệp để bạn có thể chọn vị trí phù hợp với năng lực.
Nguồn: CareerViet