Thông Báo Việc Làm
Nếu nghỉ việc hoặc không đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) trong vòng 1 năm, người lao động có thể được nhận BHXH một lần dù chưa đến tuổi về hưu hay nhận lương hưu. Đây là khoản trợ cấp nhằm bù đắp một phần thu nhập dành cho người lao động. Để quá trình nhận tiền diễn ra thuận lợi, bạn cần nắm rõ điều kiện và thủ tục nhận bảo hiểm xã hội một lần. Bài viết dưới đây CareerViet sẽ giúp bạn hiểu rõ về loại hình bảo hiểm này cũng như cách tính BHXH 1 lần để đảm bảo quyền lợi của bản thân.
1. Bảo hiểm xã hội 1 lần là gì?
Căn cứ Điều 60 và Điều 77 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, có thể hiểu BHXH một lần là chế độ cho phép người lao động nhận một khoản tiền từ quỹ BHXH khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Chế độ này áp dụng đối với cả người tham gia BHXH bắt buộc và BHXH tự nguyện, với mức hưởng được tính dựa trên thời gian và mức tiền lương hoặc thu nhập đã đóng BHXH. Đây là một trong những quyền lợi của chính sách BHXH nhằm hỗ trợ, bù đắp một phần thu nhập khi người lao động bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc qua đời.
BHXH một lần là chế độ cho phép người lao động nhận một khoản tiền từ quỹ BHXH khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định (Nguồn ảnh: Sưu tầm)
2. Điều kiện hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 người lao động được rút bảo hiểm xã hội 1 lần nếu đủ tuổi hưởng hưu mà chưa đủ thời gian đóng tối thiểu, ra nước ngoài định cư, mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động cao, hoặc sau 1 năm nghỉ việc không tiếp tục đóng bảo hiểm, cụ thể như sau:
2.1. Người lao động nghỉ việc và đủ điều kiện
Theo khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động được hưởng BHXH một lần khi đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại Điều 64 của Luật này nhưng chưa đủ 15 năm đóng BHXH và không tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện.
Bên cạnh đó, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 cũng quy định cơ chế chuyển tiếp đối với người đã tham gia bảo hiểm xã hội trước ngày 01/7/2025. Cụ thể, theo mục đ khoản 1 Điều 102, người lao động có thời gian đóng bảo hiểm xã hội trước ngày Luật này có hiệu lực, sau 12 tháng không tiếp tục đóng BHXH mà chưa đủ 20 năm đóng BHXH thì có thể nhận bảo hiểm xã hội một lần theo yêu cầu.
2.2. Người ra nước ngoài định cư
Theo điểm b khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động có giấy tờ chứng minh việc định cư ở nước ngoài theo quy định sẽ được hưởng BHXH một lần. Trường hợp này không yêu cầu điều kiện về thời gian đã đóng BHXH.
2.3. Người mắc bệnh theo quy định
Theo điểm c khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động được hưởng BHXH một lần nếu mắc một trong các bệnh như ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS hoặc các bệnh khác theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Để được giải quyết chế độ, người lao động phải có hồ sơ y tế chứng minh tình trạng bệnh theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.
2.4 Các trường hợp khác theo Luật BHXH
Ngoài các trường hợp nêu trên, theo điểm d và điểm e khoản 1 Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động cũng được hưởng BHXH một lần nếu thuộc một trong các trường hợp sau: bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, là người khuyết tật đặc biệt nặng. Hoặc là một số đối tượng thuộc lực lượng vũ trang khi phục viên, xuất ngũ hoặc thôi việc nhưng không đủ điều kiện hưởng lương hưu.
Điều kiện hưởng BHXH 1 lần được quy định tại Điều 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2024
3. Công thức tính bảo hiểm xã hội một lần
Căn cứ Khoản 3 Điều 72 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và Điều 15 Nghị định 158/2025/NĐ-CP, mức hưởng BHXH 1 lần được tính theo công thức sau:
| Mức hưởng BHXH 1 lần = (1,5 x Mức bqtl đóng BH x Số năm đóng BHXH trước năm 2014) + (2 x Mức bqtl đóng BH x Số năm đóng BHXH sau năm 2014) |
Trong đó:
Mức bqtl đóng BH = (mức lương đóng BHXH x hệ số trượt giá x số tháng)/tổng số tháng
Trường hợp người lao động đóng BHXH dưới 1 năm:
Mức hưởng BHXH 1 lần = 22% x số tháng x tiền lương đóng theo tháng
Lưu ý:
- Thời gian lẻ tháng đóng BHXH trước năm 2014 sẽ được chuyển qua giai đoạn sau 2014.
- Thời gian tham gia BHXH trong năm ít hơn hoặc bằng 06 tháng thì được tính là ½ năm, trên 6 tháng được tính là 01 năm.
4. Hệ số trượt giá BHXH 2026 tại Công văn 340/BHXH-CSXH
Hệ số trượt giá BHXH 2026 được quy định tại Công văn 340/BHXH-CSXH ngày 03/2/2026 như sau:
| Năm | Hệ số điều chỉnh tiền lương tháng đã đóng BHXH (quy định tại điểm a khoản 1 Điều 16 Nghị định 158/2025/NĐ-CP về BHXH bắt buộc) | Hệ số điều chỉnh thu nhập tháng đã đóng BHXH (quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định 159/2025/NĐ-CP về BHXH tự nguyện) |
| Trước năm 1995 | 5,81 | |
| 1995 | 4,91 | |
| 1996 | 4,65 | |
| 1997 | 4,50 | |
| 1998 | 4,18 | |
| 1999 | 4,01 | |
| 2000 | 4,07 | |
| 2001 | 4,09 | |
| 2002 | 3,94 | |
| 2003 | 3,81 | |
| 2004 | 3,54 | |
| 2005 | 3,27 | |
| 2006 | 3,05 | |
| 2007 | 2,81 | |
| 2008 | 2,29 | 2,29 |
| 2009 | 2,14 | 2,14 |
| 2010 | 1,96 | 1,96 |
| 2011 | 1,65 | 1,65 |
| 2012 | 1,51 | 1,51 |
| 2013 | 1,42 | 1,42 |
| 2014 | 1,36 | 1,36 |
| 2015 | 1,36 | 1,36 |
| 2016 | 1,32 | 1,32 |
| 2017 | 1,28 | 1,28 |
| 2018 | 1,23 | 1,23 |
| 2019 | 1,20 | 1,20 |
| 2020 | 1,16 | 1,16 |
| 2021 | 1,14 | 1,14 |
| 2022 | 1,11 | 1,11 |
| 2023 | 1,07 | 1,07 |
| 2024 | 1,03 | 1,03 |
| 2025 | 1,00 | 1,00 |
| 2026 | 1,00 | 1,00 |
5. Ví dụ cách tính bảo hiểm xã hội 1 lần
Bà Đỗ Quỳnh M có thời gian tham gia BHXH từ tháng 10/2017 đến tháng 04/2019 với mức tiền lương đóng như sau:
Từ tháng 11/2017 đến 12/2017: 4.000.000 đồng/tháng.
Từ tháng 01/2018 đến 03/2019: 4.500.000 đồng/tháng.
Tháng 04/2019: 5.278.000 đồng/tháng.
Tổng thời gian tham gia BHXH của bà M là 1 năm 07 tháng (19 tháng). Sau khi nghỉ việc, bà M chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và có nhu cầu nhận trợ cấp BHXH 1 lần. Đến tháng 03/2020, bà M đủ điều kiện nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần.
Mức hưởng BHXH 1 lần như sau:
Thời gian tham gia BHXH của bà M sau ngày 01/01/2014, mức hưởng được tính bằng 2 tháng mức bình quân tiền lương đóng BHXH cho mỗi năm tham gia.
Mức lương bình quân = {(2 x 4.000.000 x 1,06) + (12 x 4.500.000 x 1,03) + (3 x 4.500.000 x 1) + (1 x 5.278.000 x 1)} : 19 = 4.585.157 đồng/tháng.
Mức trợ cấp BHXH 1 lần = 2 x 4.585.157 x 1,5 = 13.755.741 đồng.
=> Bà M sẽ được nhận 13.755.741 đồng tiền trợ cấp BHXH 1 lần.
Lưu ý: Ví dụ dưới đây minh họa cách áp dụng công thức tính BHXH 1 lần, sử dụng hệ số trượt giá tại thời điểm bà M nộp hồ sơ (tháng 03/2020) theo quy định hiện hành lúc đó, không phải hệ số trượt giá 2026 nêu tại Mục 4. Khi tự tính toán cho trường hợp của mình vào năm 2026, bạn cần thay các hệ số trong ví dụ bằng hệ số tương ứng tại Mục 4.
6. Hồ sơ - Giấy tờ hưởng bảo hiểm xã hội 1 lần
Căn cứ tại Điều 78 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định hồ sơ hưởng BHXH một lần bao gồm:
- Sổ bảo hiểm xã hội;
- Đơn đề nghị hưởng bảo hiểm xã hội một lần theo mẫu quy định;
- Đối với người ra nước ngoài để định cư phải nộp thêm bản sao giấy xác nhận của cơ quan có thẩm quyền về việc thôi quốc tịch Việt Nam hoặc bản dịch tiếng Việt được chứng thực hoặc công chứng một trong các giấy tờ sau đây:
- Hộ chiếu do nước ngoài cấp;
- Thị thực của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp có xác nhận việc cho phép nhập cảnh với lý do định cư ở nước ngoài;
- Giấy tờ xác nhận về việc đang làm thủ tục nhập quốc tịch nước ngoài; giấy tờ xác nhận hoặc thẻ thường trú, cư trú có thời hạn từ 05 năm trở lên của cơ quan nước ngoài có thẩm quyền cấp.
7. Quy trình và thời gian nhận bảo hiểm xã hội 1 lần
Quy trình thực hiện nhận BHXH 1 lần:
- Bước 1: Người lao động lập hồ sơ theo quy định và nộp cho cơ quan BHXH nơi cư trú hoặc nộp trực tuyến thông qua Cổng Dịch vụ công Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoặc qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
- Bước 2: Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết theo quy định.
- Bước 3: Người lao động nhận kết quả giải quyết bao gồm: quyết định về việc hưởng BHXH 1 lần, bản quá trình đóng BHXH và tiền trợ cấp.
Căn cứ khoản 3 Điều 79 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2025), người lao động sẽ nhận được tiền BHXH 1 lần trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ theo quy định. Trường hợp không được giải quyết BHXH 1 lần, cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Người lao động sẽ nhận được tiền BHXH 1 lần trong thời hạn 07 ngày làm việc (Nguồn ảnh: Sưu tầm)
8. Những lưu ý về việc nhận và rút bảo hiểm xã hội một lần
Nhiều người lao động lựa chọn nhận BHXH một lần vì không muốn tiếp tục đóng BHXH hằng tháng hoặc đang cần một khoản tiền để giải quyết các nhu cầu tài chính trước mắt. Tuy nhiên, trước khi quyết định, người lao động nên cân nhắc những quyền lợi có thể bị mất, bao gồm:
- Số tiền nhận từ BHXH một lần thường thấp hơn tổng số tiền đã đóng vào quỹ BHXH.
- Thời gian đã tham gia BHXH sẽ không được bảo lưu để cộng dồn cho những lần tham gia sau.
- Mất cơ hội được hưởng lương hưu hằng tháng khi đủ điều kiện nghỉ hưu.
- Có thể không được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí dành cho người đang hưởng lương hưu.
- Không được hưởng các chế độ như trợ cấp mai táng và trợ cấp tử tuất theo quy định khi qua đời.
Việc nắm rõ cách tính BHXH 1 lần giúp người lao động chủ động ước tính khoản tiền mình có thể nhận khi đủ điều kiện hưởng. Tuy nhiên, trước khi quyết định nhận BHXH một lần, người lao động nên cân nhắc kỹ giữa lợi ích tài chính trước mắt và các quyền lợi an sinh lâu dài. Bảo hiểm xã hội là chính sách bảo đảm thu nhập khi về già, đồng thời đi kèm nhiều quyền lợi như lương hưu, bảo hiểm y tế và chế độ tử tuất. Vì vậy, nếu không thuộc trường hợp thực sự cần thiết, người lao động nên xem xét bảo lưu hoặc tiếp tục tham gia BHXH để đảm bảo quyền lợi lâu dài cho bản thân.
